Dlaczego „Przewodnik leków psychotropowych 2018”? Cóż, tytuł odzwierciedla
zawartość książki i to, jak powinno się jej używać, ale te zasady niewiele się
zmieniły w ciągu ostatnich 25 lat. Książka jest „przewodnikiem”, ponieważ
zawiera ogólne zasady, listy, zagadnienia, porady i odnośniki do tekstów
źródłowych, które mogą być pomocne w podejmowaniu decyzji klinicznych, ale i
kieruje dalej, wskazując, gdzie można zdobyć bardziej szczegółowe informacje.
Niemożliwe jest bowiem, by w kilku zdaniach zawrzeć wszystkie subtelności prac
badawczych, opisów przypadków czy prac przeglądowych. Na przykład w tym wydaniu
po raz kolejny dodałem ponad 2000 nowych odnośników do tekstów źródłowych. Jeśli
spędziłbym kilka godzin na lekturze i szczegółowej analizie każdej wspomnianej
tu pracy, to nigdy nie ukończyłbym tej książki. Dlatego przed podjęciem
jakiejkolwiek ważnej decyzji należy sięgnąć do tekstów źródłowych. Będę ogromnie
wdzięczny za wszelkie rady i wskazówki dotyczące artykułów, które przyjąłem
bezkrytycznie, nieopatrznie pomijając zawarte w nich błędy, tendencyjność, czy
uwzględniając zdublowane opracowania.
Warto wspomnieć, że niniejsza
publikacja jest w pełni niezależna. Nie korzystałem z pomocy sponsorów ani
wsparcia finansowego. Nikt nie miał też wpływu na treść tej książki, będącej
efektem wyłącznie mojej własnej pracy.
JAK KORZYSTAĆ Z
KSIĄŻKI…
„Przewodnik leków psychotropowych 2018” jest ułożony w taki sposób,
aby pomóc rozwiązać konkretne problemy i dokonać jak najlepszego wyboru
leku::
Tom 1::
Rozdział 1:: spośród wymienionych zaburzeń psychicznych
wybierz to, które chcesz leczyć. Rozważ dostępne opcje farmakoterapeutyczne::
leki z BNF, leczenie skojarzone oraz niezarejestrowane metody
terapeutyczne
Rozdział 2:: stanowi pomoc w wyborze właściwego leku i jego
dawki, jeżeli taki wybór istnieje lub jest konieczny
Rozdział 3:: stanowi
pomoc w wyborze leków w specyficznych grupach pacjentów
Tom 2::
Rozdział
4:: umożliwia sprawdzenie interakcji lekowych
Rozdział 5:: pozwala na
weryfikację, czy problem psychiczny nie jest wywołany stosowaniem
leków
Rozdział 6:: stanowi pomoc, gdy lek wprawdzie działa, ale jego
skuteczność ograniczają działania niepożądane
Rozdział 7:: zawiera informacje
historyczne i wszystkie inne, dla których nie znalazłem innego miejsca
Do posługiwania się tą książką niezbędny jest pewien minimalny zasób wiedzy.
Zaleca się również, o ile pozwala na to czas, sprawdzanie informacji w tekstach
źródłowych. Pozycje piśmiennictwa to najnowsze rzetelne artykuły przeglądowe lub
prace zawierające konkretne informacje naukowe.
Bardziej szczegółowe
informacje można uzyskać, sięgając do cytowanych prac, a także zapoznając się z
publikacjami wymienianymi w ich bibliografii. Lista publikacji i tekstów
źródłowych jest tak kompletna, jak to tylko było możliwe, ale nie twierdzę, że
jest pełna, podobnie jak niniejsza książka nie stanowi tak wszechstronnego
omówienia danego tematu jak wyszukiwarka Medline. To, że dany lek jest
zamieszczony w „Przewodniku…”, nie oznacza, że jest on zarejestrowany w kraju
Czytelnika ani że jego stosowanie jest bezpieczne. Wszystkie zamieszczone
informacje są prezentowane w dobrej wierze. W całej treści książki starałem się
być tak obiektywny, jak to tylko możliwe. Wyrobienie sobie opinii na dany temat
zależy wyłącznie od Czytelnika. Mogę jedynie mieć nadzieję, że treść książki i
teksty źródłowe, do których odsyłam, wskażą Czytelnikom właściwą drogę, a czas
zaoszczędzony na szukaniu artykułów będą mogli poświęcić na przemyślenia. Część
artykułów pochodzi ze specjalistycznych czasopism, czego nie dało się uniknąć,
ale tam, gdzie było to możliwe, w pierwszej kolejności cytowałem bardziej
dostępne czasopisma. Jeżeli jedyny artykuł na temat stosowania danego leku
pochodzi z nieznanego lub wydanego bardzo dawno temu czasopisma, może to nam
wiele powiedzieć na temat wartości tej pracy.
ZMIANY W TYM WYDANIU
Zmian dokonano we wszystkich rozdziałach (jak zawsze
oznaczono je „*”). Najważniejsze z nich to uwzględnienie loksapiny w formie
wziewnej oraz paliperidonu podawanego w formie iniekcji co 3 miesiące. Rozdział
2. został poddany gruntownej analizie (dziękuję, Elaine). Leki
przeciwpsychotyczne, nasenne i przeciwlękowe zostały zaszeregowane do grup
według kryteriów bardziej mechanistycznych niż marketingowych. Pozostaje to w
zgodzie z koncepcją nomenklatury opartej na neuronaukach (NbN-2,
neuroscience-based nomenclature), która, choć wciąż niedoskonała i stale
rozwijana, lepiej odzwierciedla podobieństwa i różnice między lekami niż ich
tradycyjny podział na grupy.