Publikacja stanowi kompendium wiedzy geriatryczno-gerontologicznej. Jest
szczegółowym i wielodziedzinowym opracowaniem zbiorowym, ujmującym w jedną
całość najważniejsze problemy dotyczące populacji osób starszych. Charakteryzuje
się holistycznym ujęciem problemu starzenia się społeczeństwa.
Książka adresowana jest do osób, które w swojej pracy mają styczność z
osobami starszymi - do lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, psychologów,
specjalistów zdrowia publicznego, opiekunów osób starszych. Będzie również
przydatna dla studentów kierunków medycznych, psychologicznych i społecznych, a
także dla słuchaczy studiów podyplomowych czy uczestników różnego rodzaju
kursów, szkoleń oraz warsztatów.
Spis treści:
Rozdział 1. Zarys rozwoju geriatrii i gerontologii w Polsce – Katarzyna
Szczerbińska
Historia rozwoju geriatrii
Działalność naukowa i dydaktyczna
Badania naukowe
Działania z zakresu polityki zdrowotnej i społecznej
Podsumowanie
Rozdział 2. Proces starzenia się społeczeństwa istotnym problemem zdrowia
publicznego – Mateusz Cybulski
Wstęp
Interdyscyplinarne konsekwencje starzenia się społeczeństwa
Podsumowanie
Rozdział 3. Starzenie się kobiet i mężczyzn – podobieństwa i różnice – Anita
Gębska-Kuczerowska
Wstęp
Długość życia kobiet i mężczyzn
Występowanie wybranych problemów zdrowotnych w populacji osób starszych z
uwzględnieniem płci
Inne przewlekłe problemy zdrowotne
Starzenie się kobiet i mężczyzn w wymiarze społeczno-ekonomicznym
Podsumowanie
Rozdział 4. Ocena sprawności funkcjonalnej pacjentów w podeszłym wieku –
Mariusz Wysokiński, Wiesław Fidecki
Wstęp
Sprawność funkcjonalna jako element wielopłaszczyznowych narzędzi
badawczych
Zakończenie
Podsumowanie
Rozdział 5. Specyfika postępowania terapeutycznego u osób w podeszłym wieku –
Kornelia Kędziora-Kornatowska
Wstęp
Zjawisko „homeostenozy”
Całościowa Ocena Geriatryczna
Rodzaje terapii osób starszych
Główne problemy farmakoterapii geriatrycznej
Podsumowanie
Rozdział 6. Wielkie zespoły geriatryczne występujące u osób starszych – Zyta
Beata Wojszel
Wstęp
Upośledzenie sprawności wzroku
Upośledzenie sprawności słuchu
Utrata sprawności poruszania się
Upadki
Zaburzenia funkcji zwieraczy
Niedożywienie
Geriatryczny zespół jatrogenny
Podsumowanie
Rozdział 7. Najczęstsze zaburzenia psychiczne występujące u seniorów –
Katarzyna Simonienko, Natalia Wygnał, Napoleon Waszkiewicz
Wstęp
Otępienia
Zaburzenia świadomości
Zaburzenia psychotyczne
Depresja
Zaburzenia lękowe
Uzależnienia
Alkohol
Benzodiazepiny
Bezsenność
Zaburzenia seksualne
Specyfika farmakoterapii seniorów
Podsumowanie
Rozdział 8. Strategie radzenia sobie ze stresem funkcjonujące wśród osób
starszych – Andrzej Kiejna, Magdalena Gawrych
Wstęp
Współczesne rozumienie stresu i radzenia sobie ze stresem
Stresory specyficzne dla okresu późnej dorosłości
Adaptacja do starości jako źródło stresu
Prozdrowotne i prorozwojowe strategie radzenia sobie ze stresem w
starości
Psychologiczne potencjały prozdrowotnego starzenia się
Podsumowanie
Rozdział 9. Rola współczesnej pielęgniarki w opiece nad osobami starszymi w
świetle najnowszych polskich standardów geriatrycznych – projekt modelu opieki –
Marta Muszalik
Wstęp
Zakres roli i zadań pielęgniarki w opiece geriatrycznej na bazie standardów
postępowania w opiece geriatrycznej
Hierarchiczny model opieki pielęgniarskiej w geriatrii – projekt modelu
opieki
Podsumowanie
Rozdział 10. Opieka paliatywna u osób w podeszłym wieku – Krystyna de
Walden-Gałuszko
Wstęp
Filozofia postępowania w opiece paliatywnej
Zmiany fizyczne u osób starych
Zmiany psychiczne u osób starych
Formy opieki paliatywnej – ocena efektywności opieki
Podsumowanie
Rozdział 11. Rehabilitacja osób w podeszłym wieku – Joanna Kostka, Tomasz
Kostka
Wstęp
Sprawność funkcjonalna/niepełnosprawność
Specyfika rehabilitacji w geriatrii
Fizjoterapia
Trening funkcjonalny
Fizykoterapia i masaż
Zaopatrzenie ortopedyczne i adaptacja środowiska
Podsumowanie
Rozdział 12. Zdrowy styl życia szansą na długowieczność – Małgorzata
Marcysiak
Wstęp
Zdrowie a styl życia
Zdrowie a styl życia człowieka starszego
Starzenie się a długowieczność – fakty
Zdrowy styl życia a długowieczność – kierunki działań
Długowieczność a priorytety w zachowaniach zdrowotnych
Podsumowanie
Rozdział 13. Polityka senioralna w Polsce, wybranych krajach Unii
Europejskiej i USA – Donata Kurpas
Wstęp
Założenia polityki senioralnej
Polityka senioralna a systemy opieki zdrowotnej
Przykłady rozwiązań europejskich
Rozwiązania systemowe w USA
Zakończenie
Podsumowanie
Rozdział 14. Społeczny wymiar jakości życia i jego uwarunkowania – Beata
Tobiasz-Adamczyk
Wstęp
Badania nad jakością życia w wieku starszym z perspektywy przebiegu życia
(life span, life course)
Definiowanie pojęcia jakości życia
Operacjonalizacja wskaźników jakości życia
Odwoływanie się do społecznych wskaźników obiektywnych warunkujących jakość
życia
Rola czynników subiektywnych w ocenie jakości życia
Czynniki społeczne warunkujące jakość życia w wieku starszym
Podsumowanie
Rozdział 15. Zjawisko przemocy w populacji osób starszych – Małgorzata
Halicka, Anna Szafranek
Wstęp
Przemoc a osoby starsze
Człowiek stary jako ofiara przemocy domowej
Człowiek stary jako sprawca przemocy
Przemoc instytucjonalna
Wnioski
Podsumowanie
Rozdział 16. Niepełnosprawność u osób w podeszłym wieku – Beata Karakiewicz,
Anna Lubkowska
Wstęp
Przyczyny niepełnosprawności
Dane statystyczne
Skutki niepełnosprawności
Starzenie się a wydolność funkcjonalna człowieka
Podłoże głównych potrzeb rehabilitacyjnych wieku podeszłego
Zasady, które należy uwzględnić w fizjoterapii osób starszych
Podsumowanie
Rozdział 17. Sytuacja rodzinna i potrzeby opiekuńcze ludzi w podeszłym
wieku
w Polsce – Piotr Szukalski
Wstęp
Demograficzne przemiany rodziny – konsekwencje dla opiekunów rodzinnych
Aktualna sytuacja rodzinna polskich seniorów
Jakość relacji rodzinnych
Zaspokajanie potrzeb opiekuńczych w ramach rodziny
Podsumowanie
Rozdział 18. Wyzwania w komunikacji z pacjentem w wieku podeszłym – Zbigniew
Kowalski
Istota komunikacji interpersonalnej w relacji lekarz–pacjent
Specyfika kontaktu z pacjentem w wieku podeszłym
Wpływ jakości kontaktu interpersonalnego na relację lekarz–pacjent w wieku
podeszłym
Umiejętność zadawania pytań i słuchania odpowiedzi
Umiejętność wspierania potrzeb rozmówcy
Umiejętność zamykania rozmowy
Podsumowanie
Rozdział 19. Postęp technologiczny jako źródło wyzwań i nowych możliwości
wsparcia osób starszych – Mariusz Duplaga
Wstęp
Akceptacja technologii
Wsparcie z wykorzystaniem technologii
Ocena potrzeb
Technologie wspomagające
Technologie informacyjne i komunikacyjne (TIK)
Inteligentne środowiska oraz środowiska wspierające codzienne życie
„Inteligentny dom”
Teleopieka, telemedycyna i e-zdrowie
„Gry na poważnie” („serious games”)
Technologie wspierające funkcje poznawcze
Roboty
Podsumowanie
Rozdział 20. Wpływ domów pomocy społecznej i uniwersytetów trzeciego
wieku
na proces starzenia się społeczeństwa – Halina Zielińska-Więczkowska
Wstęp
Perspektywy i skutki przemian demograficznych na najbliższe lata a wzrost
zapotrzebowania na usługi DPS i UTW
Zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze seniorów w starzejącym się
społeczeństwie w kontekście podejmowania nowych wyzwań na rzecz funkcjonowania
DPS
Funkcjonowanie DPS w kontekście nowych wyzwań i wizji państwa
opiekuńczego
Uniwersytety trzeciego wieku jako instytucje poprawiające jakość życia
seniorów
Podsumowanie
Skorowidz